هاڵ

ئاشهوێ خۆنچێ زهیسانه هاڵی بهرده وهروێوه قورسه وارایبێ ، خهموو جوانه مهرگی ئا دێ ، کۆس کهوتهو داده خانزادێ ئهدێش ، یانهوێرانی لالۆ خوامرادی که تاقه گاوهکێش " مانگاوه زهرده - ش" پهی زهماندهو ئهسکهی کوڕیش ورهتێبێ ، ههر پاسه مهنه جیاو کناچڵێوه بێ بهختێ گرد بامدرا .!

لاشهو (خونچێ ) که دماو شۆریای ئاشهوه تا سۆح قورئان وانێ به خهرجو نانو چای و خهڵاتووبهرراتوو ( حاجی براخاسی ) چند جزمێ قورئان- شا پهی وهنه ، ههڵای روانهو سهروو قهبرا نهکریایبێ جاڕچی چڕیش :

مهردم خوا ئێحسانتا بنویسۆ چن یۆی بابلا ئهو " کهلوو بهرهی " جهنازهو ( ئهسکهی کۆڵبهری ) کوڕو لالۆ خوامرادی که به تهقهو تفهنگوو ئهمنیهی کوشیان یاوناوه لێ دهگای ، با چن یۆیتهر خهبهر بهرا قهبرێتهر هۆرکهنا ...

تاقێق چاوهخته تا ئیسه چلوو نۆ زمسانێم ئهژماراینێ . کناچڵهکێ ئهسکهی خێر نهدیهی به ههتیمی فڕه دریا ملوو خانزادێ چاره ڕهشێره !؟

ورته ورتوو ژهناو دهگای ؛ لێ پهرسهو ئهداو بابهکهیشهنه سهروو ڕای چیروو ڕای ، هانهو ژهناو ههر کۆیتهر . ئینه شهوو ڕۆ سهرباروو خهما بیهبێ مڵؤزم پهی کهسووکاروو خونچێ جوانهمهرگێ ! یانهو سۆفی کاکه-ی بیهبێنێ گۆشته وهشهو چیروو ددانوو ژهناو هامساو بهر هامسای جه دهگاکێنه ..؟!

" ئی کناچێ سهره وهرهنه ، شگوونش خراوهن ، پاو قودوومش شهڕ بێ ، یانه وێران کهرهنه ، ، خاستهرا تا درهنگ نهویهن کوشاش ، ماچا مامۆسای فهرماوان حهرام زادێنه ، ئینه جهزاو خوای بیهن جه یانهو سۆفی کاکهی- ش ئهسان ، ئهسکهی وهنه قۆمیا-ش پۆ تلیا ، پهی دهگاکێما یانهوێرانی و عاقیبهت شهڕیش ئینا شۆنۆ ، ما چا هاڵی به ئانقهست نهوهردێنه ، قهدیم ئینێ زینده به چاڵ کریایئنێ .

حاجی براخاس ههر ئاشهوه خونچێ هاڵی بهرده نهزرو نیاز و سهدهقهو پاریزیای زاڕۆکاش دا به قورئان وانا ."

ئی ویتوو واته تا ئهی زیاتهر مقۆ مقۆ کهی فره کهرێ ! وهره وهره ئهگهر غهریوه یا ڕابیارێ ڕاش ئهو دهگاکێ گنێ خهڵکی به ههنگووسه یانهو سۆفی کاکهی چهنی باسوو کاره ساتهکهی نیشانه دێنێ . نهوا ڕاویار توخنوو یانهیشا گنۆ خوا نهخواسه ئی وه یشوومه ڕوه بنیۆ دهگاگا تهری.

مقۆ مقۆ یاوا ئهو ئاستێ که کوڕه ههرزهکارهکێ سۆفی کاکهی شهوهی وهڵینه کهسووکاره نزیکهکێ وێشا چڕیێ . ئانه لێ دهگای و یانهکاو خهڵکینه باس کریا و ئهژنیه بێشا وستشان وهروو ڕاو ڕاوێژو گهورهکاشا پهی دهسنیشان کهردهو چاره سهری . دماو باسوو خواسوو گرد یۆی سۆفی واتش :

"منیش ڕام ناسهروو ڕاو شمه که ئهشۆ ئی مهسهلێ تهمامنمێ .ڕۆزگاری سهختوو وهنه قۆمیاینه ، مشوورو ڕاوێژ چاره سهری ماقووڵ ،

پهی ئهوه بێستهی ڕای ڕاسێ بیهن . ئێشهو تا سهوای مووڵهتم دهیدێ . فره وهختێن وێچم ئهرهجیۆم ئینه ناوهشیێ کۆنهن ئینا دلێ دهگاو ئێمهنه و چاره سهرش گهرهگا . ئی گاوێ پهیش ههن سهره کهرۆ بهراسانهو گرد یانێوهره . ههڵبهت قسمهت پاسه ئامان ئیجاره نۆره وهروو ئێمه گنۆ . خودا ڕۆ تهنگانهینه پیا لایقهکا وێش هۆرچنۆ . دنیاکێ پێسهو جارا نهمهنێنه ، ههر ناوهشی و گرفتێوه چاره سهروو وێش ههن ، فهرقوو ئینسانی چهنی باقی خولۆقیاکا ئانهنه ، ئێد تاوۆ گرفتهکهی وزۆ بهر ، ڕای ڕاسێ جه چهوتێ جیا کهرۆوه" .

سۆفی ئاشهوه تادهمهو بهیان لێ یاگێنه ههر دیماو دیمش بێ . چهنی سهڵاو سۆحی وهڵێ نما وهنهی باسۆڵی کناچه ئهدا مهردهکێ دمــاو قسهوباسوو مهراموو وێش پهی خانزادێ ژهنێش بهرده پهی مزگی .

وهڵێ قامهتوو مامۆسای پهی جهماعهتوو مزگی سۆفی کاکه ڕوهش کهرده ئهو خهڵکوو دهگای : " مامۆسا ، خهڵکی برا ، ڕهحمهتهتا وهنه گۆشم داردێنه . مهزاندێ چن وهختێ چی وهڵتهر ههم کناچه کێ من و ههم پیاکهش که پێسهو کوڕهکام بێ پا دهردێ لوای و خهموو پهژارهشا سهروو دڵیماوه مهن . ههڵبهت قهزاو قهدهرو تاڵهمانه ئینه نویسیا بیهن . مامۆساگیان سهرباروو گردوو ئی مهینهتیه خهڵکوو دهگای ههراسشان وهنه هۆر گرتێنمێ ماچا ئیي زاڕۆ بهد یۆمنا . ئهگهر کوڕ بیا فهرق کهرێ ، خهڵکوو دهگاکێ ئهرهجیۆشا ڕۆحو دێوی خزان لێ دڵوو کناچڵهکێ خۆنچێ کناچێــم و یانه وێرانی تووشوو دهگای کهرۆ !؟

مـن ئینا ڕیشم چهرمه بیهن حاڵیی نیهنا تهوفیروو کوڕو کناچێ چێشا که ئهگهر کارهساتی چێمنه پهی ئهداو بابهو کوڕێوه قۆمیۆ ، ئانه ئیرادهو خودایا و کوڕهکه بۆ به وهشهویسوو گردیۆی تا یاگێ تاتهیش گێرۆوه ؟ بهڵام ئهگهر زاڕۆکهشا کناچێ بۆ ئانه دهسوو دێوو درنجیش وهنه شنیان ! یانه وێرانی و تاڵه ڕهشی و قاتوو قڕی کهرۆنه بهشوو دهگای . مامۆسا ئینه کام ئایهت و حهدیسو قورئانهنه ئامان ؟"

سۆفی ئهوجار بهدهنگی بهرزتهر ؛ " ئهمن دنیام دیێنه ، دڵم سۆتهن ، تاڵیو سۆڵی ڕۆزگاریم چهشتهن ، خودا ڕهحم و بهزهییش دهینان ، کهشهوان بیهنا ، ماڵاتم ههن . وهختێ ڕاوچی حهیوانش ڕاوه کهردهن ، حهیوانی بهچدار کوشیان یان مهردهن حهیوانیتهر بهچ یا کاریلهکهش گرتهن وێ و شۆتش پهنهدان تا گنۆ سهروو پایا وێش .

ئی باسۆڵی با زاڕۆبۆ و نه تاوۆ جه وێش دفاعه کهرۆ ، پهی من نامان دهس وزوو لێ کاروو سروشتی ، فهرق و ئوسووڵ وزوو ما بهینوو کوڕو کناچێ . مامۆسا وێت فهرماوانت عهمهڵوو ههر کهسی لاو خوایۆ ئهجرش پهی دیاری کریۆ ئي زاڕۆ خۆ سهرهش جه عهمهل و کردهی بهر نمه شۆ تا واچــم تاوانش بیهن . پهی من نامان قهتڵوو نهفسی کهروو . مامۆسا ئانه وێت و شهرعه و خهڵکوو دهگای ، بهڵام مامۆساگیان ئهگهر ئی زاڕۆ تاوانش بۆ ( ئهستهغفرهللا ) تاوانوو خوایا ، ئهگهر شهرعه ئانهیه سلهمنۆ تڵفی چێمنه تاوانبارا ، ها کوشدێش ، بهڵام چۆدمای چهمهڕای مهبیدێ سۆفی کاکه جارێوتهر جهماعهتتا چهنی کهرۆ."

ههر پاسه بزانه مـزگی پهی تاوێ بیي به ئاساوی ئاو کۆته . فرهش پهنه نهشی بۆڵه بۆڵ چیلاو چهولا هۆرست . خودا هۆر مهگێرۆ سۆفی ههقشا ، ئی زاڕۆ خۆ هیچ مهفامۆ . چهولاتهر دهروێش کهرهم دماو سینه ساف کهردهی بێ ئانهیه ڕوه کهرۆنه کهسی پهشتهو سۆبهگهرمهکهو مزگینه وهرانوهروو مێحراوی به دهنگی گڕ : " ئینه ئێرسوو باوو باپیرانمانا ، ئێمه چادیشان فێرێ بیهنمێ ، قهدیم تا جهدید پێسه واچیان سووچوو ئێمه چیشا . خۆ مهکریۆ دهگاکێما کهرم یاگێ شهیاتینی . با مامۆسا تهماشاو کتێبی کهرؤ ."

گهنجێ تازه پهنه یاوا لای وارینوو مزگی گۆشهو پاڵاوهژینه هۆرست سهروو چۆکا : " بابوو برا وهشهویسهکاومن ، ڕاستا من گهنجهنا ، پهیم نیا سهروو قساو گهورهتهرا جه وێم قسێ کهروو . بهڵام ئهمن دهرسم وانان ، شارم دیهن ، قسهکێ لالۆ کاکهی فرێشان چهنی قسهکاو مامۆسایهکاو ئێمه فهرقشان نیا ."

ورتهورت ئارامی مزگیش تێکدا . ئیجاره مامۆسا بهدهنگی بهرز : " براکان جارێ با فهرزوو خودای به یاگێ بارم نما کێما نهگنۆ قهزا ئینجا به یاردی خودای قسێ زیاتهرش سهرکهرمێ ."

و به دهنگێ بهرزتر" قهت قــــــــا مهتوسهلات " دهس پهنه کهرۆ .

کۆتایی نماکێنه مامۆسا فاتحێ پهی خاساو خودای و مهردهکاو چن حهفتێ چیي وهڵتهری وزۆره .

ویروو مامۆسای پێسهو ئانهی به درێژایی نما وهنهکهی ههر لاو قسهکاو سۆفی کاکهی و ههڕهشهکاشۆ نه ترازیابۆ ، دهس وڵاوی کوڕهکانش پهی خزمهت به مامۆسای ، خاکهبانوو یانهکهیش پایزوو ئێساڵی . تهماتێ وشکێ ، ههناردانی ،پهتڵه ( گهنمهی گریای هاڕیای) و زهکاتوو مانگهو

ڕهمهزانی پهی یانهو مامۆسای ، خهڵات و بهراتوو حاجی براخاسی ئا شهوه خونچێ هاڵی بهرده ، ئینه ههرکام گێڵاوه پهی وشیاری و دهسوو دڵوازی خوا مرادی جهلایوه و ژیری کوڕهکاو خوامرادی و هورزوو کهوتوو باقی خهڵکوو دهگای ، جهلایوهتهر تهنگه بهریێوه گهورهش وستهبێ سهروو ویرو ڕاو مامۆسای .

کۆتایی يهکهم بهشی :

چهمهڕای بهشی دووههمی بێدێ . سدێق بابایی