هاڵ - 3

کێخا مارف ، دوی یهری ڕوی چی وهڵتهر لوا بی سهفهر ، خهڵک ئهرهجۆشان لوان ڕاپورتو کوشیای( ئهسکه- ی) یاونو به دهوڵهتی . بهشێتهر واچێنێ "پاسگهو ئهمنیهی چڕیهن " .

کێخا دمای ئهوه سیای مانیای لهشیش ، واتش مهلو سهرێ ماموسای دهو . کێخا ژهنی که ئینهش ئهژنی ، دهنگو باسو مزگی ، قسی ژهنا دهگای ، ئانه پهشته سهرو (یاسین ) کناچهزایش واچیان سیر تا پیاز پهی کێخایش گێڵناوه .

کێخا به توڕهیی واتش : " ئهجۆم ئی ههتیمو (ئهولهسهن _ یه ) سهرهش هنو وێش نیهن . کوگهش یاونان باسو پیاو دهوڵهتی کهرو . گهرهکشا سهرهمان دۆ به فهتهناتهره ! باپهردهچیۆم ئهشو دوی قسێش چهنی کهرو ."

ماموسا خهریک بی هیزمی وزی لی سومپای . ماموسا ژهنی که دهنگو یاللاو کێخای- ش ئهژنی، بهرهو یانهی- ش پهی واز کهردو خێرئامایش پهنه وات . ماموسا هورست سهرو پایا ڕوو به کێخای واتش یاخوا به خێربهی (کاک مارف) زهینمهنه بێ ئیسته کیانو یانه ، بزانو سهفهر ئامانیو چهمما گنو یوتری . ئا ژهنهکێ چایي باره پهی کێخای .

ماموسا دمای پهیجۆر بیهی وهزعهو ڕای و خهوهرو باسی ، قسهکی ( سوفی کاکه- ی) و ئانه جه مزگی واچیابی به وردی یاوناش گوشی کێخای .

(کێخا مارف ) ڕوهش کهرده ماموسای ، ڕاسیت گهرهکا بڕێ ورده ههرمانهم بێ جه پهراویزو ههرمانکی نه واتـــم بــا گوشی دهو ئاویهره بزانو ئی "ههتیمه" ههژارهشان چی کوشتهن . بهڵام پهی بهختهو من ههرکه یاوان شار تووشم بی به تووشو (گروبان زهینهلی) !

" ها کیخا چی چێش کهری ؟ خهیرا پی زمسانه سهختهنه ئاماینی شار ، کارو خهیریت نا دهسو ئێمه خهبهرمان نیهن ؟ کیاستهنیشان یا وێت ئاماینی؟ وهختی ئێمه سهختی کهرم سهرمان وهنه دهی خهبهر کیانی نهوهشهنان ، بهڵام ئیسته دردهت چهنه نیهن ؟!

گروبان : کوڵێ تهر لاتاوی چێمنێش وارنای ملمهره . خهبهرو باسو دهگایش پهرسا ، منیش زوانم سوت باسو (ئهسکه- یم) کهرد ، گروبان ههرکه نامی (ئهسکه- یم) بهرده دهمودهس فاڕیا به توڕه یي قێڕناش سهرمهره . " یانی چێش کهسی خهڵکو دهگای کوشیان ، حهوزهو مهئموریهتو منهنه و کهس خهبهردارو پاسگایش نهکهردهن ؟ مهگهر وڵات بێ ساحیوهن . خهڵک کوشیۆ و ئێمه نهزانــم ! سهربارو گردی ئهسپهرده کریو دیسان کهس (تاتهو مهردم) ، دهوڵهتی به حهسێب نهورو ؟! ماشاڵڵا ئهو کێخاو حکومهتی ! ئێمه دڵمان به کی وهشهن . پهی کی گیانو وێمان چهنی چهتهو دزی مهوزم خهتهر" ؟

" کیخا گوشێم دارهنه، ئهشو ڕاپورتهکهیش ههرچی زوتهرو بنویسی و وێت باریش پاسگا کیخا ویرت نهشو ڕاپورتهکهنه بنویسی . کی تهرمو( ئهسکه-یش) ئاردهنو ؟ چکو کوشیان ؟ چی کوشیان ؟ به چێش کوشیان ؟ كی کوشتهن ؟ کی ئیزنش دان شاراشو ؟ به پاو قانونی زهرورا بی دما کهوتهی پهروهنده پهی ئی کهسا بینــم و کیانمێشان مهحکهمه .

چیرو دهسهڵاتو گروبان زهینهلی- نه کهس نمه تاوۆ دهسو قانونیۆ بهرشو . کیخا مهشیو پهیم ڕوشن کهری ئهسکه پیاو کی بیهن ؟ ئا لوکهیه گوشێتانه بهر باردی دهورانی عهشایری تهمامیان . دوژمهنی چهنی دهوڵهتی گران پهیتان تهمامیو . وهڵی ئانهیه حوکمو جهلبی بهی پهی دهگاکێتان ، چاره سهرش کهردی . کیخا تو خاس مهزانیي " کهڵ به مو بهندا " .

ماموسا ( زهینهلی) ئینهشه واتو بهبێی خوا حافزی پهشتیش هورکهرده لوا . به قورئانی خهتمت فهرماوان تف دهممهنه وشک مــدرا ، سهرهم گیج بی. که دهنگو (زهینهلی) نهمهن نمهزانو چندش پۆ شی تا مـن هایی بیاوه . ههر ئانه مهنهن واچوش ، سهرم وهنه شیویا ، ویرم شی، چێ ئامێنان و کوگه لوێنی ؟

به ههناسه سواری وێــم یاونا چایخانه کهو " عهبه لاڵی" . پهرساش ها کیخا به خهیر بهی ، خێرا ئی وهخته بهر کهوتهنی ! ئهرهجوم ڕهنگو ڕوت تهمام نیا . ئهمنی ناهومید واتم (عهبه) جاری چایێم پهی باره ، کوچی ههرمانهو شاریم بی ، زاڕوکهما نههوهشا .

(عهبه) چایی دیژلهمهش نیا وهرو دهمیم و دهسش به قسا کهرد : " خهڵکوو چایخانهی بهگهرمی باسو ئامهو تفهنگچیان مهکهران . ماجان تاقمی تفهنگچیێ چهو دیــم ئامێنی ، نیازشان بیهن پاسگاکی (کهلو بهرهی) بدان وهرو تفهنگان . خهفیه خهوهرهکهش پهنه داینی . شهوی سهرو ڕایشان وهنه مهگیران . شونی تهقه کهردهو ههردویلای- ره (ئهسکه) کوڕو

( خوا مرادی) کوڵبهرشان بیهن کوشیان .

پاسگا نیازش ههن کوچی هوا کی ئههوهنه بو گنا تاقیب . بهشی زهنده شان نهها لاو بهرشیه کانو ئهودیمی ، تاقمی تهر ماچان چهتی بینی. چینی تهر کارو پاسگایش مهزانان پهی پلهو مهقام زیاد کهردهی و تاڵان و جهریمه ئهسهی جه خهڵکی .

ڕاسهکێش ئهمن ئهلف تا بی لچــم نهترهکنا ، وێــم نهوست ئاواحێده . تهنیا واتــم ژهنهکی( ئهسکه- ی) زهیسانه بی ، هیچشان پهی ژیوای شکه نهوهردهن . شوهکهیش واتهن " وهڵی ئامهی زاڕوکهیمان سهفهری( ئهودیم - ی) مهکهرو ، زمسانهکه سهختهن ڕاکی ئهمن و ئهمانهنه . خودا یار بو هیچ نمه قومیو ، بهشکهم ڕزقو ڕوزی ویمان و زاڕوکهیما دهســم

گنو . ئانه نیهن هیچ شکه نمهبهرم تو وهری . ڕهنگ زهردو زایفه بیهنی . مهتی (ڕێحان- ی) دایهنی پهنهواتان ئیي "ژهنێته فره زایف و کهم هازهنه پهی وێش و زاڕوکهیش خاس نیهن" . بهشکهم تادرهنگ نهویهن ڕزق و ڕۆزیی دهس وزو" . خودا بهخشوشان ئانه وێش و ژهنهکیش ههردوی به جارهی فوتیای .

کێخاژهنی کوچی کهلوپهلو یانهیش واسته بی پهی ئهسایش لوان دوکانو (میرزا ڕهحیــم- ی) ، سڵام- ش کیاس خزمهتتان ، جهختش کهرد پهی وێرهگای بلوو یانه . ڕاسو پاک دڵه ڕاوکی قسهکانو (گروبانی) ویرو هوشش خجڵنا بێنی ، مێمانداری و گهرمو گوڕی میرزای یاونان سهرو قهناعهتی ، سفرهو دڵیــم پهی کهردؤ . ڕجام وهنه کهرد بهشکهم عهریزه-ی خاســـم پهی بنویسو بدهوش به ئیدارهی ، بهش ئینه خودا بو ههر نهبو کوشیای( ئهسکهی) هیچ ، شهڕو گروبانی- ما کوڵی کهراوه .

ماموسا خودا هور مهگێرو( میرزا ڕهحیم) سێوای هام خهمی و بهر بڕیهی داخداری ویش پهی ئیي پێش هات و موسیبهتیه بهرهکهو دهگاکێما – ش گرتهن حازر بی به دڵ و به گیان عهریزهکهم پهی بنویسو ، بهڵام قسێوه خاسهش کهرده واتش : " ئهگهر وهڵتهر بلی خزمهتو ماموسای دهنگه کێتا کهردی یو . " ئێستشهاد" نامه - ی به خهڵکو دهگای پهڕ کهردیوه ، کارهساتهکهی بنویسدی ، ئینجا پهلێش کیاندی پهی ئیدارهی ، پهلهیش وێت چهنی ماموسای ئهگهر زهحمهت کێشو بهردی پهی پاسگای، قهدری تاریفی حکومهتی لی داد نامه کهیتانه بنویسدی خاستهرهن . ئهر کهمی [ ڕوهن ، ماست ،یا ههنوین ] دهس گنو پهی بیناو دهمو وهرگی کهردی ههڵقو هینهکاو ئێدارهی- ره . هوشتان نهشو ڕوونویسهی با لاو ویتانو مانو .

ههڵبهت ئانهمه جه میرزای نهشهردو که (زهینهلی) واتهن ههرچی زوتهر مهشو وێــم بلو پاسگا ، ڕاپورتهکهش پهی بنویسو . میرزای وات قهد مهکهرو، ههرچی ئادیشان وات تو نمهشیو به فڕان گنی شونهو ئارهزوهکانشان . کاری پیسینه سهرو وی بیهی و سهبرو تاقهت تهڵهب کهرو .

تو ئهگهر فره بلی هوڵو( گروبانی)- ره ، تهماحه گێروش و داوای زیاتهرتا چهنه مهکهرو .

ئانه به پهله ئامینان خزهتو تو بزانم چێش کهرم ئی وهیشومه وزیان دهگاکێمان زهرهرو زیانی کهمتهر یاونو .

کۆتایی بهشو یهری (3)

چهمهڕای بهشو چواری بێدی . سدیق بابایی 12.11.2008