یانه‌

ڕازۉانی هۆرامی

ئەگەر پەی دەنگە ھۆرامییە جیاۋازەکا ھیما/ پیت نەنیێمیرە، چنی چارەسەرو ئی گرفتا کەرمۍ

ئاکو مارانی

١٢و نوۋەمبەرو ٢٠١٦

بەشی یەکەم

دیڎۍ / Diḓih = بابەژەنی

دیدۍ / Didih = واڵە گۆڕۍ یان مەتییە

ئەگەر ئیمە ھەر دۋۍ واژەکا پیسە (دیدی) بە ھەمان ۋاتەو نامو کومیدیکاری ئاڵمانی ( دیدی Didi)*، ھەم تیکەڵیبا و ھەم ئەۋەوانایشا ھەڵەن و پیسەو (دیدی Didi) مونیاۋە، کە ھەردۋە واژەکۍ بیجگە جیاوازی واتاو ئاماژەیشا، بە دەنگو (ۍ) کوڵۍ پیسەو دەنگو (دیدؚھ - Didih و دیڎؚھ - Diḓih) مونیاۋە و ئا دەنگەیچە بە بەکاربەردەو (د) و (ی) دلینەملۊ.

(0)سه‌رنجېو چێ بنیه‌ره‌. سه‌رنجې‌

Last Updated (Tuesday, 22 November 2016 11:34)

فره‌ته‌ر بوانۆ

 

اورامان سرزمین خشت‌ها و سنگ‌ها

نویسنده: فریبرز موسی زاده / مهندس عمران و شهرسازی

اورامان یا هورامان سرزمینی است‌که نماد و رمزگونگی آن از گذشته تا کنون چنان به هم تنیده شده است که گاه مسافر اورامان را مسحور کرده و او را به نظاره این شگفتی‌ها ساعتی درسکوت کوهستان متوقف می‌کند...

1395/08/09

(0)سه‌رنجېو چێ بنیه‌ره‌. سه‌رنجې‌

فره‌ته‌ر بوانۆ

 

تەوەن تاش

تەوەن تاشتەی  کسمێ قەدیمی  گرد و بەشەریەتی بیەن، ئی کسمە جەهەورامان یاگێ سەرنج و گرنگیدای بیەن، چون فرەو ئامڕزاەکا  ژیوای جە تەوەنێ وەش کریێنێ.

 وەڵکەوتەی زانستی و پیشە سازی بی بایسو کەم کەردەی هەرمانەو دەسی جە گرد و بوارەکانە ، هەر پاسە کسم و نەقاری و تەوەن تاشتەی  کەمش کەردەن ،جە حاڵو ئیساینە کەم کەس ئی کسمشە ویر مەنەن،متاومێ واچمێ پیشەو کسم و تەوەن تاشتەی دلێنە شیەن، چون پێوستەیەکا ژیانی ئیسا  فاڕیێنێ و ئامرازی تەر بەکار مەیا جیاتی  ئامرازە تەوەنینەکا.

https://najihgulpy.blogspot.dk/2016/11/blog-post.html

(0)سه‌رنجېو چێ بنیه‌ره‌. سه‌رنجې‌

Last Updated (Tuesday, 01 November 2016 20:24)

فره‌ته‌ر بوانۆ

 

هۆرامان

خاوێری تاریخیی و ئیدئۆلۆژییێ زه‌مانه‌ی

هه‌رمانه‌ی هۆرامیانێ و په‌ی هۆرامانی ئاوی به‌ خڕه‌ره‌ که‌رده‌ین.[1]

وه‌ختارێو چه‌و دنیاکێنه‌ و وه‌رانوه‌رو خوای گه‌وره‌ینه‌‌ ئه‌شۆ گردکه‌س به‌ زوانو عه‌ره‌بی به‌ینه‌وه‌ جواو ئیتر چه‌ نیازیه‌ما به‌ زوان و ئه‌ده‌بیاتو هۆرامی و پارێزنایش هه‌ن؟![2]

وه‌ڵواته‌

زه‌مانیه‌وه‌ ئێنسانی ئاوه‌زمه‌ند پایش نییانێ سه‌رو گروڵیه‌و زه‌مینی و بژیوی جه‌می و کۆماییش په‌ی وێش هۆرچنیه‌ن، دلێ گردو گلێرگا ئێنسانیانه: په‌ی مانادای، سازنای، دیماندیمکه‌رده‌ی و سامانساکه‌رده‌و وه‌زعه‌و ژیوای؛ ئه‌نه‌یاوای ئه‌و‌ ڕه‌مز و ڕازو‌ ته‌بێعه‌تی و واڕای و ڕام که‌رده‌یش؛ په‌یجۆری، شێوکه‌رد و کا‌ردۆژێ هه‌رمانا و ره‌فتارا جه‌ گردو ویه‌رانه‌‌، نه‌زه‌ر و نه‌زه‌ریێ فرێ و جۆراوجۆری دریاینێ، نویسیاینێ و وچیاینێ. هه‌رکام چا نه‌زه‌رانه و نه‌زه‌ریانه‌‌ په‌ی وێشا و یاگێ و زه‌مانو وێشانه ئیژایی و زه‌رووره‌تی تاریخییشا بییه‌ن. دماته‌ر و به‌ پاو وه‌زعه‌و زه‌مانه‌ی فره‌شا زه‌رووره‌تشا نه‌مه‌نه‌ن و نریاینێ لاوه و نه‌زه‌رێ تازه‌ته‌رێ یاگه‌گیرێشا بیێنێ. ته‌بێعه‌ته‌ن تا زه‌مانیه هانه ‌و هه‌ناسه‌و ژیوای سه‌رو زه‌مینیوه‌ بمانۆنێوه‌؛ فاڕۆجمه‌و ته‌بێعه‌تی و پروسه‌و دیالێکتیکانه‌و ژیواو گیاندارا و‌ به‌ تایوه‌ت‌ سه‌رهۆردای و خولقیای پارادایم و نه‌زه‌ریێ تازێ دلێ گلێرگاو ئینسانانه،‌ نه‌پڕچیا و ئه‌وه‌مه‌ن مه‌مانۆنێوه‌.

(0)سه‌رنجېو چێ بنیه‌ره‌. سه‌رنجې‌

فره‌ته‌ر بوانۆ

 

زەماوننەو ئەوساو گوڵپی

وەڵێنە  حەز کەرو دیمەنێ جە ژیوا و  دەگێکیما وزو وەرەچەماتا

جە ویرەوەری منەنە زەماوندێ فرێم دینێ جەگوڵپەنە، ئاوەختە من زارۆلە بێنی ، ویرما فرە وزەماوندەکا و ژەن ئاردەی گنێ پایزو زمسان، چون پایز و زمسان و هەورامانی سەخت بێ  و وەروە و وارانی فرە وارێ دەرتان وهیچ هەرمانێ نەبێ کە وەختت وەنە گیرۆ،ئیتر زەماوننە کەرێنێ، خەڵک  وەهارو هامن ڕەنج دێ و پایزو و زمسانێ نیشێرە وەریش، هەرمان  و ڕەنج و ئاوەختیە کشتوکیار بێ  پێسە ( گەنم و یەوێ،نوەی میژوویی، ماشەسیاوە ماشە چەرمە، تەماکۆ،بامیەو بایجان،ڕۆجیار پرس، کەتان، کونجەی،بویسان و کاڵەک و ترۆزی دەیم، خەیاری وەراو،شەمامە......هەتا دمایی).

(0)سه‌رنجېو چێ بنیه‌ره‌. سه‌رنجې‌

Last Updated (Wednesday, 14 September 2016 10:09)

فره‌ته‌ر بوانۆ