Hawraman

خېر بەیدې پەی هۆرامانی

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
یانه‌ رؤچنه فەرهەنگ وکۆمەڵگا

فەرهەنگ وکۆمەڵگا

E-mail Print PDF

فەرهەنگ،ویەردیوە توولوودرێژش هەن وگەش ئاوەزێ ئەچی بارەوە سە‌عی فرێشاکەردێنێ،کەمەعناها ومەفهووم های کە هەنێ دلێ فەرهەنگینە یوزاشاوە وجەهەنترینی 

جیاشان بکەراوە وپەی هەرکامی ئەشناسە(تعریف)های جوراوجورێشاپەی یوزاوە،فەرهەنگووهەرمیلەتیوبەعەلاوەوئانەی کە شێوە ژیوای یەک میلەتین بەفاڕیای تخمی(نسل)ئادیچ تووشوفاڕیای بۆنێ وئی کارەبەدەستووروکیانیای فەرهەنگی ڕوە مذو.

کیانیای فەرهەنگی یانی ئینە تخمی تازە چنی شێوەوژیوای تخمی قەدیمی ئاشنا بۆنە،جەلایەوتەرۆئەشۆ پی خاڵێ ئاماژە کەرمێ کە تخمی تازە کەمەی ڕوەوە،فەرهەنگ وچنی ژیوای تخمی قەدیمی هەرپاسە بی پەرسێ قبووڵ نمەکەرۆ.بەڵکووجەپەیجۆرکاریەکاشنە بڕێ چافەرهەنگی قبووڵ کەرۆنە وبڕیچش وزوە لا، وپەی جواب دایوبە نیازە کاش شێوەوتازەپەی ژیوایش هۆرچنۆ.

پەی نموونەی گاهەس جوانێ ئارۆی ئاچێوانێ کەقەدیمیەکاشان کەردەن ڕەسموویاسا وبەکارشائاردێنێ ویاباوەڕشا بیەن پنەشا جە ژیوایشانە یاگێش نەبۆ

جوانێ کەئارۆهەن جەشارەنە مژیو وبەپاونیازاکاش کەواچمێ ئارۆدنیاو تکنۆلۆژی وجەهانی بیەینە شایەد نەکریوپەیش کە فەرەنجیو وزۆلاوشانەیشوو بلۆ پەی خیابانی هەرچن ئاچێوە گۆرەتەرین ئەرزشش هەن پەیش.پەس مەعناو فەرهەنگی مەعنایو گەورەوبەربڵاوش هەن وبە پاوئاتەعریفی کە کۆمەلشناسە کا نیانشارە پەی فەرهەنگ:هەرنۆع ئێژای(ارزش)،باوەڕ،ئەدەبیات،هونەر،ئایین وئەفسانەی گێرۆنە وە.بەشێوەوگردی متاومێ واچمێ فەرهەنگ زانیایو گردین کەچیوانێ کە بەشەرجەدرێژای ژیوایشەنەفێرشا بۆنە ماچمێ فەرهەنگ.

فەرهەنگ نەتەنیا ڕەفتارەکاو ئێمە نیشانێ مذوبەڵکوو شێوە ویرکەردێوەیچ گێرۆنە ڤەر، ئێمە جە فێر کەردەی فەرهەنگینە فێرێ بیمێ کە چەمەعناهایە جەژیوایمانێ بەچێوانێ تەری پێکنمێوە پەی نموونەی زیارەتەڵان جەوڵاتووئێمە نێ پەی ئینسان هایو بەئیمان وباوەڕی تایبەت مەندیوە خاسش هەن بەڵام گاهەن پەی کەسێو دووربۆجە مەزهەبی هیچ نەوع مەعنایش نیەن.

کۆمەڵگا:کۆمەڵگایچ پێسەو فەرهەنگی زانیا(مفهوم)فرە قەنچ وپێچا. وکۆمەڵشناسەکێ ئەشناسە هایو جوراوجورشا چنەکەردەن جە ئەشناسای کۆمەڵگاینە تاومێ واچمێ کۆمەڵگا جەمێو جە ئینسانێ کانێ کە بەپاو یاساهای جۆراو جورێ چنی یوترینی جەمێ بینیوە وژیوایشان هەن پێوە،کۆمەلگاو فەرهەنگ نمە تاوا جە یوترینی جیا باوە بەجۆریو کە هیچ فەرهەنگێوبێ کۆمەڵگا وهیچ کۆمەڵگایو بە بێ فەرهەنگ نمە تاوا پێوەرە با.هەرکۆمەڵگایو یاوگەو تلاشس ئانەن کە تاکە کا بە شێوە و ڕێک وپێک چنی فەرهەنگوو وێش فێری کەرۆ بارشا بارۆتامیراسوو کۆمەڵایەتی وێش هۆرگێرۆ وکۆمەڵگایچ هەر پافەرهەنگی بمانۆ وئا کۆمەڵگا پا فەرهەنگیوە بەیاگە های تەری بشناسیۆ

ئارۆ جە چەم وسی مەردم شناسیوە نمەتاوی بە هیچ تاقمێ و یام کە سێوی واچی بێ فەرهەنگ، چوون ئا ئا تاکێ یام ئا جەماوەرێ پا ڕەفتاری کە فێرش پنە کریان هۆرسوو نیشت کە رۆ،هەر پاسە کەزوان شناسە کێ ماچان هیچ زوانێ جە هیچ زوانێ سەر تەر نیا، هەرپاسە ماچمێ هیچ ئینسانێ جە هیچ ئینسانێ سە ر تە ر نیا ،جە چەم وسوو کۆمەڵشناسیچنە ماچمێ هیچ فەرهەنگێو سەرتەر جە هیچ فەرهەنگێو تەری نیا،بەڵکوو ئانە ئا جەماوەرێ یام کۆمەڵگانێ کە ئا زوان و فەرهەنگیشە بەرز کەرۆوە و ئەو تەری مارۆنە وار.پەس تاومێ واچمێ فەرهەنگ و کۆمەڵگا دوێ دیاردیوێ جورواوجورێشا هەنی وفەرهەنگ هەمیشەی ئینا دلێ کۆمەلگاینە وبێ هیچ کۆمەلگایە وهیچ فەرهەنگیو نمەتاو بۆنێ

سەعدۆڵا خوونخام(شهریار).مەریوان

10وچیڵکروو1394 ڕۆجیاری

سه‌رنجې

No Comments, be the first to Comment

سه‌رنجېوی تازه‌ بنیه‌ره‌‌